RCIE Zielona Góra
Polska prezydencja w Radzie Unii Europejskiej
Spis treści
Prezydencja w UE.
Analizy i doświadczenia.
Książka dostępna w naszej Biblioteczce

Spis treści
Rola prezydencji Rady UE.
Książka dostępna w naszej Biblioteczce

Spis treści
Przewodnictwo państwa w Radzie UE - doświadczenia partnerów, propozycje dla Polski.
Książka dostępna w naszej Biblioteczce

Powiększ
Prezydencja w Unii Europejskiej. Perspektywa praktyczna.
Książka dostępna w naszej Biblioteczce

Powiększ
Prezydencja w Radzie Unii Europejskiej. Podstawy prawne i ramy instytucjonalne wraz z podstawowymi dokumentami.
Książka dostępna w naszej Biblioteczce
Czym jest prezydencja ?
Co sześć miesięcy kolejne państwo członkowskie Unii Europejskiej sprawuje prezydencję, czyli przewodniczy pracom Rady Unii Europejskiej. Innymi słowy, każdy kraj UE przejmuje kolejno odpowiedzialność za porządek obrad Rady i przewodzi wszystkim jej posiedzeniom przez sześć miesięcy, kierując podejmowaniem decyzji legislacyjnych i politycznych oraz wypracowując kompromisy pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi.
W tym czasie państwo sprawujące prezydencję staje się gospodarzem większości unijnych wydarzeń i gra kluczową rolę na wszystkich polach aktywności Unii Europejskiej. Jest odpowiedzialne za organizację spotkań UE, nadaje kierunek polityczny Unii, dba o jej rozwój, integrację oraz bezpieczeństwo. 1 lipca 2011 roku Polska po raz pierwszy przejęła prezydencję w Radzie Unii Europejskiej, rozpoczynając półroczne przewodnictwo w Unii Europejskiej jako czwarte spośród tzw. nowych państw członkowskich.

Czym jest Rada Unii Europejskiej ?

Rada Unii Europejskiej (zwana również Radą Ministrów) jest głównym organem decyzyjnym Unii Europejskiej. Wraz z Komisją Europejską oraz Parlamentem Europejskim jest jedną z trzech instytucji biorących udział w procesie decyzyjnym UE. Do podstawowych zadań Rady należy przyjmowanie, wraz z Parlamentem, europejskich aktów prawnych. Nie posiada ona stałego składu - w jej posiedzeniach uczestniczy zawsze jeden minister z każdego kraju Unii kierujący w swoim kraju resortem odpowiedzialnym za problemy rozpatrywane na forum Rady: jeśli omawiane są np. problemy związane z edukacją, to w posiedzeniu biorą udział ministrowie edukacji. Członkowie Rady reprezentują interesy swoich państw członkowskich i działają zgodnie z instrukcjami swoich rządów. Każdy minister zasiadający w Radzie jest upoważniony do podejmowania zobowiązań w imieniu swojego rządu. Innymi słowy, podpis takiego ministra jest równoznaczny z podpisem całego rządu.

Jakie są zadania prezydencji ?
Przewodniczenie Radzie UE jest nieodzownym atrybutem członkostwa w Unii Europejskiej, funkcją rotacyjną, przewidującą szereg zadań wynikających z traktatów bądź wieloletniej praktyki współdziałania państw - członków Unii. Prezydencja odgrywa istotną rolę w organizowaniu pracy instytucji, a zwłaszcza nadaje impuls procesowi podejmowania decyzji prawotwórczych i politycznych. Do kompetencji prezydencji należy po pierwsze koordynowanie prac Rady poprzez przewodniczenie jej zebraniom, określanie zakresu spraw jakimi zajmuje się Rada UE i zwracanie uwagi na sprawy o szczególnej wadze, działania na rzecz wypracowywania wspólnych stanowisk wobec danych problemów.
Państwo sprawujące Prezydencję Rady odpowiada za organizowanie i prowadzenie kilku tysięcy spotkań, zarówno formalnych (poświęconych omawianiu bieżących spraw), jak i nieformalnych (w celu wymiany poglądów w sprawach długoterminowych), w Brukseli, Luksemburgu oraz kraju prezydencji, w tym także spotkań na najwyższym szczeblu (Rada Europejska, szczyty z przywódcami państw trzecich). Kluczową rolą prezydencji jest wypracowywanie porozumień, kompromisów pomiędzy państwami członkowskimi szczególnie wtedy, gdy poruszane są kwestie drażliwe i kontrowersyjne.

Jaka jest kolejność sprawowania prezydencji ?
Porządek, w jakim państwa członkowskie sprawują prezydencję w Radzie od dnia 1 stycznia 2007 r. określa Decyzja Rady z dnia 1 stycznia 2007 r. w sprawie porządku sprawowania prezydencji w Radzie (2007/5/WE, Euratom), w której rotacja została wyznaczona do 2020 roku. Zgodnie z przyjętym w tej decyzji algorytmem, państwa sprawujące prezydencję pogrupowane są w trójki (tria), składające się z jednego państwa dużego i dwóch mniejszych, uwzględniające wielkość, zróżnicowanie geograficzne, staż członkowski. Polska jest zgodnie z tym algorytmem liderem tria, w skład którego wchodzą także Dania i Cypr. Rada ustalając kalendarz prezydencji, kierowała się dwiema podstawowymi zasadami. Pierwsza mówi o tym, że państwo rozpoczynające prezydencję w ramach tria powinno być państwem dużym. Druga zasada mówi, o tym że prezydencję na przemian powinno sprawować państwo "starej Unii" z państwem "nowej Unii".

Czym jest trio prezydencji ?

Na mocy Traktatu Rzymskiego z 1957 r. wprowadzono przywilej, ale i obowiązek sprawowania prezydencji w Radzie UE. Jednak doświadczenie pokazało, że okres sześciu miesięcy jest zbyt krótki, aby państwo sprawujące prezydencję mogło skutecznie zrealizować założone cele swojego przewodnictwa. W związku z tym, zaczęto myśleć o koncepcji prezydencji grupowej, w której trzy kraje sprawujące po sobie Przewodnictwo koordynowałyby między sobą główne cele, jakie chciałyby zrealizować w dłuższym okresie czasu, to znaczy 18 miesięcy sprawowanych prze siebie trzech kolejnych prezydencji.

Kolejność prezydencji (Trio)
Zmiany w sposobie sprawowania przewodnictwa w Radzie Unii Europejskiej spowodowane wejściem w życie Traktatu z Lizbony, a także przyjęta praktyka przewidują, że współpraca pomiędzy trzema państwami członkowskimi, które kolejną będą pełniły funkcję prezydencji stanie się bliższa niż do tej pory. Wbrew powszechnym skojarzeniom nie chodzi tu jednak o współpracę państwa sprawującego prezydencję ze swoim poprzednikiem i następcą, lecz o ściśle określone następujące po sobie trójki państw.



Lubuski Komitet Europejski
Regionalne Centra Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych